Λάμδα: η μικρή σκυλίτσα οδηγός
Μερικές φορές, μια καθημερινή πράξη αγάπης, όπως η υιοθεσία ενός κατοικίδιου, μπορεί να εξελιχθεί σε μια ουσιαστική προσφορά στην κοινωνία και να επηρεάσει θετικά πολλές ζωές. Εμείς το 2025 ανοίξαμε την αγκαλιά μας στη Λάμδα, ένα κουτάβι λαμπραντόρ, και στηρίζουμε την εκπαίδευσή της ώστε να γίνει σκύλος οδηγός, προσφέροντας ανεξαρτησία σε έναν άνθρωπο με προβλήματα όρασης.
Η Λάμδα μπήκε στις ζωές δυο ανθρώπων μας, του Γιώργου και της Κατερίνας, που τη φιλοξενούν και τη φροντίζουν εναλλάξ, 3-4 μέρες την εβδομάδα, για όσο διάστημα εκπαιδεύεται από τη Liberty Guide Dogs. Και οι δύο παραδέχονται ότι το κουτάβι έφερε μεγάλες αλλαγές στην καθημερινότητά τους, αλλά κυρίως επηρέασε βαθιά τον τρόπο που βλέπουν τη ζωή.
Με τη δύναμη της αγάπης
Στην καθημερινότητα του Γιώργου, η Λάμδα έφερε έναν νέο ρυθμό. «Η μέρα ξεκινά και τελειώνει με τη Λάμδα», μας εξηγεί. Οι βόλτες στο πάρκο, το παιχνίδι, η φροντίδα και η παρακολούθηση της εκπαίδευσής της έχουν γίνει κομμάτι μιας νέας ρουτίνας γεμάτης μικρές πράξεις ευθύνης. Ακόμα και τα ταξίδια του αλλάζουν, καθώς την παίρνει πάντα μαζί του: «Πλέον σκέφτομαι πού θα πάμε, πώς θα μετακινηθούμε, τι χρειάζεται να οργανώσω για να είναι κι εκείνη άνετα και ασφαλής». Και όπως προσθέτει χαρακτηριστικά, μέσα από τη φροντίδα της Λάμδα, ανακάλυψε πως «η αγάπη, όταν συνδυάζεται με σκοπό, μπορεί να αλλάξει περισσότερες ζωές από μία».
Η Κατερίνα, αν και μεγάλωσε με σκύλους κοντά της, με τη Λάμδα νιώθει ότι τα μαθαίνει όλα από την αρχή. Οι μέρες που τη φιλοξενεί ξεκινούν νωρίς με βόλτα, πρωινό, παιχνίδι, και μετά παρέα στο γραφείο. Με δεδομένο ότι η Λάμδα είναι εργαζόμενο ζώο, η Κατερίνα μάς εξομολογείται: «Κάθε φορά που προσπαθώ να τηρήσω κατά γράμμα τις οδηγίες των καταπληκτικών εκπαιδευτών της Liberty Guide Dogs, ξέρω ότι δεν είναι ένα ακόμα βήμα εκπαίδευσης. Είναι το χτίσιμο μιας βάσης για την απόλυτη αποστολή που έχει αυτός ο σκύλος». Όταν τη ρωτούν πώς θα την αποχωριστεί, η Κατερίνα ξέρει ότι εκείνη η μέρα θα είναι δύσκολη, αλλά θα είναι και μια περήφανη στιγμή για την ίδια, καθώς, όπως λέει, «βάζω κι εγώ το ελάχιστο λιθαράκι για μια καλύτερη ζωή ενός ανθρώπου».
Το ταξίδι της προετοιμασίας, βήμα-βήμα
Στην καθημερινότητα της Λάμδα, σημαντικό κομμάτι είναι η εκπαίδευση, που δεν είναι απλώς μαθήματα υπακοής. Όπως γίνεται με όλους τους σκύλους οδηγούς, το ταξίδι της ξεκίνησε από τις πρώτες εβδομάδες της ζωής της και έχει συγκεκριμένα ορόσημα:
- Φιλοξενία σε ανάδοχο – Μέχρι τα πρώτα της γενέθλια, η σκυλίτσα φιλοξενείται από τον Γιώργο και την Κατερίνα, για να μάθει να εξοικειώνεται με ανθρώπους, ζώα και καθημερινά ερεθίσματα, και να υπακούει σε βασικές εντολές.
- Εκπαίδευση – Τους επόμενους 6-8 μήνες ένας πιστοποιημένος εκπαιδευτής ή εκπαιδεύτρια θα της μάθει να φορά το ειδικό σαμάρι, να κινείται με ασφάλεια σε δημόσιους χώρους και να εκτελεί 52 εντολές.
- Γνωριμία με τυφλό άτομο – Για τον επόμενο μήνα και ίσως περισσότερο, η νεαρή Λάμδα θα γνωρίσει τον χειριστή ή τη χειρίστριά της. Η επιλογή δεν είναι τυχαία, καθώς για κάθε τυφλό άτομο επιλέγεται ένας σκύλος που ταιριάζει στις συνήθειές του, τον σωματότυπό του, τον ρυθμό βαδίσματος ή την ύπαρξη άλλων ασθενειών και αναπηριών.
- Συνταξιοδότηση – Γύρω στα 9-10 έτη, η Λάμδα θα αποσυρθεί ή, μιας και είναι εργαζόμενη, θα «συνταξιοδοτηθεί». Θα μείνει με τον χειριστή ή τη χειρίστριά της, ή θα επιστρέψει σε έναν από τους αναδόχους της.
Όχι απλώς συνοδός
Η Λάμδα, ως σκύλος οδηγός, δεν θα είναι απλώς βοηθός, άλλα μια σκυλίτσα που το άτομο με προβλήματα όρασης θα εμπιστεύεται χωρίς δεύτερη σκέψη, μια πρόθυμη και πιστή συνεργάτιδα που θα κάνει την καθημερινότητά του πιο εύκολη και κυρίως πιο προσβάσιμη. Όταν θα κινούνται μαζί στον δρόμο, θα λειτουργούν σαν μια μικρή, άριστα συντονισμένη ομάδα.
Σε κάθε διαδρομή, θα φέρνει σε πέρας ορισμένες σημαντικές αποστολές: Θα ανιχνεύει αντικείμενα στο έδαφος αλλά και στο ύψος του κεφαλιού του χειριστή ή της χειρίστριας, θα ανταποκρίνεται σε εντολές όπως «βρες την πόρτα, το σκαλί, το κάθισμα», θα σταματά στο πεζοδρόμιο πριν τη διάβαση και θα προχωρά μόνο όταν οι συνθήκες είναι ασφαλείς. Επιπλέον, θα παίρνει μόνη της αποφάσεις και θα αρνείται να εκτελέσει μια εντολή όταν εκτιμά ότι μπορεί να θέσει τον χειριστή ή τη χειρίστρια σε κίνδυνο, ενώ θα ξέρει πώς να συμπεριφερθεί στα μέσα μεταφοράς ή σε καταστήματα, καφέ και εστιατόρια.
Για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς
Η Λάμδα μας έχει όλα τα προσόντα για να ολοκληρώσει την αποστολή που της έχει ανατεθεί: να γίνει τα μάτια ενός ανθρώπου. Η Κατερίνα, η «μαμά» της, μιλά για ένα πανέξυπνο και πεισματάρικο κουτάβι που εκπαιδεύεται καθημερινά, βόλτα με τη βόλτα, για τον μεγάλο σκοπό που πρόκειται να επιτελέσει. Ο Γιώργος, ο «μπαμπάς» της προσθέτει: «Κάθε άσκηση, κάθε στιγμή πειθαρχίας και ηρεμίας δεν αφορά μόνο εμάς. Αφορά έναν μελλοντικό άνθρωπο που θα βασιστεί πάνω της για να κινηθεί με ασφάλεια, με αξιοπρέπεια, με ανεξαρτησία».
Στη LAMDA Development οραματιζόμαστε μια καλύτερη καθημερινότητα για όλους τους ανθρώπους. Με τις πράξεις μας, προωθούμε μια κοινωνία ανοικτή και συμπεριληπτική, χωρίς εμπόδια και αποκλεισμούς.