Κοινωνία

Η Αθηναϊκή Παραλιακή Ζώνη στο χθες και στο σήμερα

LAMDA
18/03/2026•︎
5 λεπτά
Εικόνα
Αθήνα από ψηλά το σούρουπο, στο κέντρο φωτισμένος Παρθενώνας, γύρω κτίρια, πίσω θάλασσα και στο βάθος βουνά.

Τα 70 χιλιόμετρα ακτογραμμής που ενώνουν τον Πειραιά με το Σούνιο συνθέτουν την Αθηναϊκή Παραλιακή Ζώνη, μια περιοχή ιδιαίτερης ομορφιάς στο νότιο τμήμα της Αττικής, που συνδυάζει φύση, πολιτισμό και κοσμοπολίτικη ζωή.

Το όραμα της Αθηναϊκής Παραλιακής Ζώνης αναδύθηκε τη δεκαετία του 1920, ενώ άρχισε να γίνεται ολοένα και πιο δημοφιλές από τη δεκαετία του 1950, όταν η Ελλάδα πέρασε σε περίοδο ανάπτυξης. Μάλιστα, δημοσιεύματα εκείνης της εποχής έκαναν λόγο για μια «νέα Κυανή Ακτή», και περιοχές όπως η Βουλιαγμένη, η Βάρκιζα και το Λαγονήσι προσέλκυσαν αρχικά εγχώριους παραθεριστές και αργότερα αναδείχτηκαν σε σημαντικούς τουριστικούς προορισμούς.

Μια μεσογειακή ιστορία

Ο όρος «ριβιέρα» προέρχεται από τη λατινική λέξη ripa, που σημαίνει όχθη ή ακτογραμμή, και χρησιμοποιείται διεθνώς για να περιγράψει παράκτιες περιοχές με ήπιο κλίμα, φυσική ομορφιά και έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα γύρω από τη θάλασσα.

Η πρώτη ακτογραμμή που χαρακτηρίστηκε ως ριβιέρα ήταν κατά μήκος της θάλασσας της Λιγουρίας, στη βορειοδυτική Ιταλία. Η Riviera Ligure είναι μια περιοχή με μοναδικά βραχώδη τοπία, υπέροχα νερά, γραφικά ψαροχώρια και πολυτελή θέρετρα, όπως το Portofino και το San Remo.

Ωστόσο, από τον 19ο αιώνα, η Γαλλική Ριβιέρα, γνωστή ως Côte d'Azur ή Κυανή Ακτή, έγινε το κατεξοχήν σημείο συνάντησης της αριστοκρατικής ελίτ, χάρη στις ηλιόλουστες ακτές, τα καζίνο και τα κοσμοπολίτικα στέκια της. Ακόμα και σήμερα η Νίκαια, οι Κάννες και το πριγκιπάτο του Μονακό δεν έχουν χάσει τίποτα από την αλλοτινή τους αίγλη.

Η ομορφιά και το κλίμα της Μεσογείου βοήθησαν στην ανάδειξη και άλλων ακτογραμμών, που αν και δεν έχουν ακόμα αντίστοιχες περγαμηνές, δεν υστερούν σε γοητεία. Η Ισπανική Ριβιέρα ή Costa del Sol, ή Δαλματική Ριβιέρα, αλλά και η Τουρκική, γνωστή και ως Τιρκουάζ Ακτή, σαγηνεύουν με τις ειδυλλιακές παραλίες, τις ζωντανές πόλεις και τη χαρακτηριστική μεσογειακή ταυτότητά τους.

Αρχαίος ναός με κίονες μπροστά στη θάλασσα στο ηλιοβασίλεμα. Αριστερά άνθρωποι απολαμβάνουν τη θέα.
+

Φύση και πολιτισμός στην ακτογραμμή της Αττικής

Όταν μιλάμε για φυσική ομορφιά, η Αθηναϊκή Παραλιακή Ζώνη δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τις Ευρωπαίες «ανταγωνίστριές» της. Από το Παλαιό Φάληρο και την Εδέμ ως τη Γλυφάδα, τη Βούλα, την Παλαιά Φώκαια, την Ανάβυσσο και ακόμα παραπέρα, οι όμορφες και φιλόξενες παραλίες διαδέχονται η μία την άλλη. Η Λίμνη της Βουλιαγμένης με τα ιαματικά νερά είναι ένα πραγματικό στολίδι για την περιοχή, ενώ ο καταπράσινος λόφος της Φασκομηλιάς ακριβώς από πάνω της προσφέρει μοναδικές πεζοπορικές διαδρομές με ασύγκριτη θέα.

Στο νότιο άκρο της Αθηναϊκής Παραλιακής Ζώνης, στο Σούνιο, ο ναός του Ποσειδώνα εδώ και χιλιάδες χρόνια λειτουργεί περισσότερο ως τελετουργία παρά σαν αξιοθέατο, ειδικά τα ζεστά απογεύματα, όταν άνθρωποι κάθε ηλικίας συρρέουν στις δωρικές κολώνες του για να απολαύσουν το εντυπωσιακό ηλιοβασίλεμα. Γύρω από τον ναό, απλώνεται ο Εθνικός Δρυμός Λαυρίου-Σουνίου, ο μικρότερος στην Ελλάδα, με έκταση 35.000 στρέμματα. Στα όμορφα μονοπάτια του, τα αρώματα της αττικής γης από το πευκοδάσος, τα πουρνάρια και τις κουμαριές ανακατεύονται με τη μυρωδιά της αλμύρας.

Η Αθηναϊκή Παραλιακή Ζώνη μέσα στον χρόνο

Ήδη από τη δεκαετία του 1920 στα σημερινά νότια προάστια της Αθήνας είχαν δημιουργηθεί οικισμοί, αρχικά με παραθεριστές και στη συνέχεια με μόνιμους κατοίκους. Ωστόσο, η κατασκευή του παραλιακού δρόμου μετά το 1950 ένωσε το Ελληνικό, τη Γλυφάδα, τη Βούλα και τη Βουλιαγμένη με το Φάληρο και την υπόλοιπη Αθήνα. Το 1954 η διάνοιξη του πρώτου από τα δύο βραχώδη τούνελ στην Αθηνών-Σουνίου, γνωστά ως «τρύπες του Καραμανλή», συνέδεσε και τις νοτιότερες περιοχές, από τη Βάρκιζα ως το Λαγονήσι και την Παλαιά Φώκαια.

Με την κατασκευή του οδικού δικτύου, ξεκίνησε και η ανάπτυξη του παραλιακού μετώπου, με όραμα την ανάπλασή του. Τα Αστέρια στη Γλυφάδα, που εγκαινιάστηκαν το 1957, ήταν η πρώτη εφαρμογή οργανωμένου λουτρικού και τουριστικού συγκροτήματος στη μεταπολεμική Ελλάδα, με αποδυτήρια, bungalows και εγκαταστάσεις ψυχαγωγίας. Το πρωτοποριακό αυτό έργο έγινε πρότυπο για όλες τις μεταγενέστερες οργανωμένες πλαζ της χώρας. Μετά τη Γλυφάδα, ακολούθησαν οι παραλίες της Βουλιαγμένης, η Ωκεανίδα, και το Καβούρι.

Στη σύγχρονη εκδοχή της, η Αθηναϊκή Παραλιακή Ζώνη συνδυάζει αυτή την πολυεπίπεδη κληρονομιά με νέες υποδομές, αναβαθμισμένους δημόσιους χώρους και μεγάλης κλίμακας αναπλάσεις, που διαμορφώνουν ένα παράκτιο μέτωπο το οποίο δεν κοιτά μόνο προς τη θάλασσα, αλλά και προς το αύριο.

Μαρίνα με σκάφη σε σειρές. Κατά μήκος το Riviera Galleria και στο βάθος ηλιοβασίλεμα.
+

LAMDA Development: Χαράζοντας το μέλλον της Αθηναϊκής Παραλιακής Ζώνης

Στόχος μας στη LAMDA Development είναι η δημιουργία βιώσιμων, σύγχρονων προορισμών που αναβαθμίζουν τη ζωή όλων μας.

Το The Ellinikon θα αναδείξει τη φυσική ομορφιά της Αθηναϊκής Παραλιακής Ζώνης και θα τη συνδέσει με το νέο αστικό τοπίο που μεταμορφώνεται. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα έργα αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη, με συνολική έκταση 6,2 εκατομμύρια τ.μ. Η νέα πόλη των 15 λεπτών που δημιουργείται στον χώρο του παλαιού αεροδρομίου του Ελληνικού θα περιλαμβάνει:

  • Το μεγαλύτερο παράκτιο πάρκο στην Ευρώπη και ένα από τα μεγαλύτερα διεθνώς, με έκταση 1,5 φορά πάνω από το Hyde Park του Λονδίνου.
  • Μια νέα αμμώδη παραλία προσβάσιμη σε όλους και όλες.
  • Την αναβαθμισμένη Μαρίνα Αγίου Κοσμά, με δυνατότητα ελλιμενισμού περισσότερων από 300 σκαφών, που θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη Μεσόγειο.
  • Σύγχρονες κατοικίες, πολυτελή ξενοδοχεία, εκπαιδευτικά ιδρύματα, αθλητικές εγκαταστάσεις, εμπορικούς προορισμούς, χώρους πολιτισμού, αναψυχής, γραφείων και υπηρεσιών υγείας. 

Στην περιοχή του Παλαιού Φαλήρου, που αποτελεί κομμάτι της Αθηναϊκής Παραλιακής Ζώνης, δημιουργήσαμε τη Μαρίνα Φλοίσβου, έναν προορισμό-πρότυπο που αναβαθμίζει την ποιότητα ζωής των ανθρώπων και αναδεικνύει ένα νέο μοντέλο θαλάσσιου τουρισμού. Με δυνατότητα ελλιμενισμού 310 σκαφών και με αμέτρητες επιλογές εστιατορίων υψηλής γαστρονομίας, καφέ, χώρων αναψυχής και επιλεγμένων καταστημάτων, η Μαρίνα Φλοίσβου αποτελεί σήμερα έναν σύγχρονο, ζωντανό προορισμό που συνδέει την Αθηναϊκή Παραλιακή Ζώνη με τα ελληνικά νησιά. 

Με τα έργα μας επενδύουμε στο μέλλον της Αθηναϊκής Παραλιακής Ζώνης και αλλάζουμε με θετικό τρόπο τη ζωή στην πόλη.

ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΩ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥΣ