Kengo Kuma: Όταν η αρχιτεκτονική συνομιλεί με τη φύση
Ένας από τους κορυφαίους σύγχρονους αρχιτέκτονες και θεωρητικούς της αρχιτεκτονικής, o Kengo Kuma, δημιουργεί ένα νέο εμβληματικό τοπόσημο στην Αθηναϊκή Ριβιέρα. Ο άνθρωπος που σχεδίασε το Εθνικό Στάδιο του Τόκιο για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2020 έχει αναλάβει τον σχεδιασμό της Riviera Galleria στο The Ellinikon.
Ιδρυτής της αρχιτεκτονικής εταιρείας Kengo Kuma & Associates, με γραφεία στο Τόκιο, το Πεκίνο, τη Σανγκάη και το Παρίσι, ο Kuma έχει σχεδιάσει κτίρια υψηλής αισθητικής σε πάνω από 20 χώρες. Δεν είναι τυχαίο ότι το 2021 το περιοδικό TIME τον συμπεριέλαβε στους 100 πιο επιδραστικούς ανθρώπους στον πλανήτη.
Ποιος είναι ο Kengo Kuma
Ο Kengo Kuma γεννήθηκε το 1954 στη Γιοκοχάμα της Ιαπωνίας και μεγάλωσε σε ένα μικρό, ξύλινο σπίτι, με μαλακό δάπεδο και διαχωριστικά από ημιδιαφανές χαρτί που άφηναν το φως να τα διαπερνά. Σε αυτό το σπίτι των παιδικών του χρόνων έμαθε να αγαπά τους απλούς, φιλικούς χώρους που φιλοξενούν «πλούσιες» ζωές. Ήδη από τα 10 του είχε ονειρευτεί να γίνει αρχιτέκτονας κι έτσι αργότερα σπούδασε αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο και στο Columbia University στη Νέα Υόρκη.
Από τα φοιτητικά του χρόνια έως σήμερα, τα ταξίδια αποτελούν μόνιμη πηγή έμπνευσης για εκείνον. Ταξιδεύοντας στον κόσμο, παρατηρεί πώς μπαίνει το φως στις χριστιανικές εκκλησίες, πώς το ξύλο συνδυάζεται με την πέτρα στις βαλκανικές χώρες, πώς οι παραδοσιακές ιαπωνικές στέγες με προεξοχές δημιουργούν σκιερά καταφύγια.
Σήμερα η Kengo Kuma & Associates υπογράφει εμβληματικές κατασκευές σε όλο τον κόσμο: από το πρωτοποριακό μουσείο ντιζάιν V&A Dundee στη Σκωτία και τη Βιβλιοθήκη Μουρακάμι στο Τόκιο, μέχρι τον πολυχώρο The Exchange στο Σίδνεϊ και το Rolex Tower στο Ντάλας του Τέξας. Παράλληλα, ο Kengo Kuma διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο, διευθύνει ερευνητικά προγράμματα σε Ασία, Ευρώπη και Αμερική ενώ, μέσα από το πλούσιο συγγραφικό έργο του, έχει επηρεάσει μια ολόκληρη γενιά αρχιτεκτόνων.
Αρχιτεκτονική των σχέσεων
Στο βιβλίο του Anti-Object: The Dissolution and Disintegration of Architecture, ο Kengo Kuma παρουσιάζει τη θεμελιώδη θεωρία του, την «αρχιτεκτονική των σχέσεων». Για εκείνον, τα κτίρια δεν τοποθετούνται απλώς σε έναν τόπο, αλλά γίνονται κομμάτι του και συνομιλούν με το φυσικό περιβάλλον: το φως, το ανάγλυφο του τοπίου, τη βλάστηση.
Για να δημιουργήσει αυτόν τον διάλογο των κτιρίων με τη φύση, ο Kengo Kuma:
- Επιλέγει τοπικά υλικά κατασκευής – Ντόπιο ξύλο σε δασώδεις περιοχές ή ντόπια πέτρα σε πετρώδη τοπία, ώστε το κτίριο να μιλά τη γλώσσα του τόπου.
- Ενσωματώνει σχήματα του φυσικού τοπίου – Οι επιφάνειες του κτιρίου ακολουθούν τη γραμμή ενός βουνού ή τη γεωμορφολογία του εκάστοτε εδάφους.
Ο Kengo Kuma πιστεύει ότι οι σύγχρονες μεγαλουπόλεις έχουν αποκοπεί από τη φύση: ενθαρρύνουν τη χρήση του αυτοκινήτου αντί για το περπάτημα, ενώ τα κτίρια είναι φτιαγμένα από τσιμέντο και χρησιμοποιούν τεχνητό αερισμό και κλιματισμό, χωρίς να συνδέονται αρμονικά με το εξωτερικό περιβάλλον. Ο διάσημος αρχιτέκτονας, αντίθετα, σχεδιάζει κτίρια που θολώνουν τα όρια ανάμεσα στον εσωτερικό και τον εξωτερικό χώρο, εξασφαλίζοντας τη συνέχεια του φυσικού βιώματος.
Ο Kengo Kuma ερμηνεύει τον Παρθενώνα
Για τον Kengo Kuma, το πιο λαμπρό παράδειγμα αρχιτεκτονικής των σχέσεων στην ιστορία είναι ο Παρθενώνας. Δεν τον βλέπει ως ένα απομονωμένο αριστούργημα που δεσπόζει μόνο του, αλλά ως ένα κτίριο που βρίσκεται σε διαρκή διάλογο με τον ιερό βράχο της Ακρόπολης. Αυτή ακριβώς η σχέση του με τον λόφο είναι η πραγματική ομορφιά του.
Ο ναός είναι φτιαγμένος από πεντελικό μάρμαρο κι έτσι ενσωματώνει τη γεωλογία του τόπου. Ο κενός χώρος ανάμεσα στους κίονες μεταβάλλεται από πλευρά σε πλευρά, αφήνοντας το βλέμμα να κινείται ελεύθερα και να αντιλαμβάνεται τη συνέχεια του χώρου εντός και εκτός του μνημείου. Ο φυσικός φωτισμός και αερισμός συνδέουν το εσωτερικό του ναού με τον αττικό ουρανό, τον αέρα και το φως, μετατρέποντας τον Παρθενώνα σε ένα αρχέτυπο δείγμα αρχιτεκτονικής που είναι εναρμονισμένη με τον τόπο της.
Riviera Galleria: το νέο ορόσημο της Αθηναϊκής Ριβιέρας
Η Riviera Galleria θα αποτελέσει έναν premium εμπορικό και γαστρονομικό προορισμό σε μια μοναδική τοποθεσία. Κορυφαία διεθνή και ελληνικά fashion brands θα υποδέχονται επισκέπτες και επισκέπτριες από όλον τον κόσμο, ενώ βραβευμένα εστιατόρια, κομψά μπιστρό και μπαρ θα προσφέρουν γαστρονομικές απολαύσεις με θέα τη μαρίνα και το ανοικτό πέλαγος.
Ο Kengo Kuma οραματίστηκε ένα συγκρότημα κτιρίων που βρίσκεται σε ανοικτό διάλογο με το φυσικό τοπίο. Η Riviera Galleria ξεδιπλώνεται σε αρμονία με την ακτογραμμή, τον αστικό ιστό και το καταπράσινο σκηνικό του μεγαλύτερου παραθαλάσσιου πάρκου της Ευρώπης. Το κυματιστό περιμετρικό στέγαστρο ακολουθεί την κίνηση του νερού, μεταφράζοντας τον ρυθμό των κυμάτων του Αργοσαρωνικού σε αρχιτεκτονική μορφή. Έτσι, η Riviera Galleria μοιάζει να γεννιέται από τη θάλασσα και να συνεχίζει τη γραμμή της, ως φυσική προέκταση του τοπίου.
Για την κατασκευή, ο Kuma στράφηκε σε ήπια, φυσικά υλικά που ανήκουν στην ελληνική γη και φιλτράρουν με ευαισθησία το μεσογειακό φως. Στο στέγαστρο χρησιμοποίησε ξύλινες δοκούς, τις οποίες κάλυψε με λευκό ύφασμα που δημιουργεί μια απαλή, φυσική σκιά. Οι ευρύχωροι σκιεροί διάδρομοι που δημιουργούνται δίνουν την αίσθηση ότι το συγκρότημα μένει ανοιχτό στον αττικό ουρανό, αφήνοντας τον αέρα και τη θάλασσα να γίνουν μέρος της εμπειρίας.